De kunstschilder, toneelschrijver en journalist Jacob Campo Weyerman werd geboren op 9 augustus 1677 in een legerkamp bij Charleroi. Hij stierf in 1747. Hoewel Arnold Houbraken Weyerman roemde als vruchten- en bloemenschilder, zijn van hem slechts enkele bloemstukken bekend. Weyermans schrijverskunsten zijn ons overgeleverd in een fors aantal kluchten en pamfletten. Na 1720 gaf hij deze vaardigheid ten beste in door hem uitgegeven weekblaadjes als De Rotterdamsche Hermes en de Amsterdamsche Hermes. Zijn vaak lasterlijke vertelsels kwamen hem duur te staan: in 1739 werd hij tot een levenslange gevangenschap veroordeeld. Een dergelijke straf voor schrijvers is in de Nederlandse geschiedenis zeer zelden voorgekomen. Het hier gepresenteerde werk De levensbeschryvingen van de Nederlandsche konstschilders en schilderessen is een bijgewerkte kopie van De Groote Schouburgh der Nederlandsche Konstschilders en schilderessen van de genoemde Arnold Houbraken. Wij hebben gekozen voor het werk van Weyerman vanwege enerzijds diens bloemrijke zeer lezenswaardig taalgebruik en anderzijds vanwege zijn reeds kort besproken veelzijdigheid.

Selecte bibliografie

Groenenboom-Draai, E., De Rotterdamse woelreus : De Rotterdamsche Hermes (1720-=21) van Jacob Campo Weyerman; cultuurhistorische verkenningen in een achttiende-eeuwse periodiek (Amsterdam, 1994).

Kersteman, F.L., Zeldzaame levens-gevallen van J.C. Wyerman (Leiden, 1994)

(Heruitgave van de tweede druk, 1763).

Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman, no.1 (1978) - ...

De satiricus Jacob Campo Weyerman, de luis in de pels van de Verlichting : catalogus van de tentoonstelling van het 10-jarig bestaan van de Stichting Jacob Campo Weyerman in de Koninklijke Bibliotheek te >s-Gravenhage, 16 januari - 28 februari 1987, Samengesteld door Anton Bossers et al. (>s-Gravenhage, 1987).

Het verlokkend ooft : proeven over Jacob Campo Weyerman, Bezorgd door Peter Altena, Willem Hendrikx, e.a. (Amsterdam, 1985).

Bibliografie van de werken van J.C. Weyerman

1. Besweering van den disperaten Anwerpsen courantier. Klucht-spel (Brugge, 1705).

2. Democritus en Heraclitus Brabantsche voyage (Gent, zj.).

3. De gehoornde broeders of vrouwelyk bedrog (Z.pl., z.j.).

4. De Hollandsche sinnelykheid. Blyspel (Amsterdam, 1713).

5. De Rotterdamsche Hermes (Rotterdam, 1720-1721).

6. Den Amsterdamschen Hermes (Amsterdam, 1722-1723).

7. Den ontleeder der gebreeken (Amsterdam, 1724-1726).

8. De historie des Pausdoms, of een Verhaal van de dwaalingen en bijgeloovigheden, dewelke van tyd tot tyd zyn ingesloopen in de Kerk (Amsterdam, 1725).

9. Den Persiaansche zydewever, Demokriets en Herakriets Brabandsche voyage, De Hollandsche zinlykheyt, Den Antwerpsche courantier, en De gehoornde broeders, benevens eenige uyt het Grieks vertaalde gezangen van Anacreon, voorzien met de Sleutel van het geheele werk (Z.pl., ca. 1725).

10. De voornaamste beweegredenen en omstandigheden die aanleyding hebben gegeven aan Moses Marcus tot het verlaaten van den Joodschen, en tot het aanneemen van den kristelyke godsdienst ... Door hem zelven opgestelt in de Engelsche en overgezet door Jakob Campo Weyerman in de Nederduytsche taal (Amsterdam, ca. 1725).

11. Maandelyksche 't Zamenspraaken, tusschen de Dooden en de Leevenden, bestaande in Vertoogen tusschen alderhande Mogendheden, Keyzers, Koningen, Vorsten, Ministers, Getabberden, Gedegenden, Konstenaars, Wysgeeren, &c. en in vrolyke 't zamenspraaken tusschen beruchte Vrouwen en befaamde Dieren. Eerste 't Zamenspraak tusschen Jakob den Tweede en den Ridder van St. Joris. Tweede 't Zamenspraak tusschen den Baron van Riperda en Tys Prior. Voor de Maand July, 1726. Door Jakob Campo Weyerman. (Amsterdam, 1726)
De verschillende afleveringen met de volgende titels:
- Het Vervolg van de 't Zamenspraak tusschen den Baron van Ripperda en Tys Prior. Derde 't Zamenspraak tusschen Kidi en Saaki. Vierde 't Zamenspraak tusschen Balsamina en een Steenbok. Voor de Maand Augustus, 1726.
- De Vyfde 't Zamenspraak tusschen Hendrik de Achtste, en Karel den Tweede. Voor de Maand September 1726.
- De Zesde 't Zamenspraak tusschen Barthold Schwarts, den Vinder van het Buskruyt. Laurens Koster, den Ontdekker van de Drukkonst. En Kristoffel Kolumbus, den eerste Wegwyzer der Spaansche Indien. Voor de Maand Oktober, 1726.
- De Zevende 't Zamenspraak tusschen Dante Aligheri, en Francis Petrarcha, twee Toskaansche Dichters. En Pierre de Ronsard, den Prins der Fransche Poëeten. Voor de Maand November, 1726.
- De Achtste 't Zamenspraak tusschen Pieter Paulus Rubens, Anthony van Dyk, en Godefroi Kneller, drie beruchte Schilders. Voor de Maand December, 1726.

12. Den echo des weerelds (Amsterdam, 1726-1727).

13. De reizende Chinees (Amsterdam, 1727-1728).

14. De doorzigtige heremyt ('s Gravenhage, 1730). - De doorzichtige heremiet. Tweede druk (Z.pl., z.j.).

15. De levens-beschryvingen der Nederlandsche konst-schilders en konstschilderessen. 3 dln. ('s-Gravenhage, 1729). "Het 4e dl. gepubliceerd na den dood des auteurs te Dordregt in 1769".

16. Den vrolyke tuchtheer (Amsterdam, 1730).

17. Merkw. Levensgevallen van den beruchten kolonel Charters. U. 't Eng. (Amsterdam, 1730).

18. Alex. Gordon. De leevens van den Paus Alexander den VI. en van zyn zoon Ceasar Borgia. In 't Engelsch beschreven. [Vertaald door J. Campo Weyerman] (Rotterdam, 1731).

19. Den Laplandschen Tovertrommel (Z.pl., 1731).

20. De Vreedecourier (Z.Pl., 1732-1733).

21. Den Maagdenbursche alchimist, of den gewaanden Baron van Syberg ontmaskert. Blyspel (Utrecht, 1733).

22. De leevens byzonderheden van Johan Hendrik Baron van Syberg (Utrecht, 1733).

23. Den kluyzenaar in een vrolyk humeur (Utrecht, 1733).

24. Eenige scherpe aanmerkingen over de Historie des Pausdoms opgestelt bij een Karthuyzer Monnik en in een brief overgeschikt aan den Autheur ... en deszelfs andwoort; verzelt door godgeleerde en zeedekundige betrachtingen over den text des Evangelists Lucas 14. v. 20, en Ecclesiastes 2. v. 11. (Amsterdam, 1734).

25. Den Adelaar (Amsterdam, 1735).

26. Den Talmud ofte overzeldzaamen Joodsche vertellingen ('s-Gravenhage, 1736).

27. Piet fopt Jan en Jan fopt Piet, ofte boertige en ernstige Zamenspraak, tusschen een Protestant, Jansenist em Jesuit, waar in de nieuwerwetsche mirakelen van den abt Paris en 't boek van den Hr. de Montgeron tot verdediging derzelve, onderzocht en beredeneert worden (Z. pl., 1737).

28. Verdeediging van Jacob Campo Weyerman tegens Alex. Le Roux (Utrecht, 1737).

29. De naakte waarheyt (Leiden, 1737).

30. De zeldzaame leevensbyzonderheden van Laurens Arminius, Jakob Campo Weyerman, Robert Hennebo, Jakob Veenhuyzen, en veele andere beruchte personaadgien (Amsterdam, 1738).

31. Den Voorlooper van de Kronyk der Bankrottiers (Rotterdam, 1738).

32. Natuurkundige historiesche, ernstige, schertsende, en vrolyke aanmerkingen over de Gemeenzaame t'zamenspraaken, tusschen een geneesheer en zyn lyders.(A'dam, 1738)

33. Het vermakelyk Wagenpraatje, over verscheyde gevallen; gehouden tusschen twee Heeren en een Juffrouw; op de Postwagen van Utrecht op Breda. Beschreven door Jacob Campo Weyerman, resideerende in 's-Gravenhage, met twee Aanhangzels voorzien. Tweede druk. Waar agter ook gevoegd zyn, zyne Natuurkundige historische, ernstige, schertsende en vrolyke Aanmerkingen, over de Gemeenzaame t'Zamenspraaken, tusschen een Geneesheer en zyn Lyders (Gorinchem, 1741).

34. Zegengang in den aanvang des jaars 1741. Aan den Edelen Hove van Holland, Zeeland en Westfriesland ('s-Gravenhage, 1741).

35. Eenige letterlievende, zeedekundige, historische en stchtelyke betrachtingen. Opgestelt in onrym en in vaarzen ('s-Gravenhage, 1742).

36. Treurvertoog ter loflyker geheugen van ... Henrik Velse ('s-Gravenhage, 1744).

37. Vreugdegejuygh der Herv. Nederd. Gemeente over de komst van den Eerw. Hooggel. en verdienstigen predikant Jan Gijsbert Moll, beroepen den II van de Sprokkelmaand en bevestigt op den I7 van de Bloeimaand in 's-Gravenhage door Jacob Campo Weyerman ('s-Gravenhage, 1744).

38. Den voornaamste gevallen van den wonderlyken Don Quichot, door ... Picart den Romein, en andere ... meesters, in 31 kunstplaaten, na ... Coypel, in 't koper gebragt : beschreeven ... door Jacob Campo Weyerman; en door den zelfden met gedichten ter verklaaring van iedere kunstprint, en het leeven van <. de Cervantes Saavedra verrykt. Alles volgens het oirspronkelyk Spaansch ('s-Gravenhage, 1746).

39. De geest van Jacob Campo Weyerman, of Nieuwe en aardige invallende gedachten, zynde een vermakelyk rommel zootjen en verscheyde ouwe en nieuwe kost, opgedist voor jonge lieden, oude droomers, en snuffelaars ... Gedrukt voor de Nieuwsgierige op het Eylandt Foppasie. CLXXX.M.D.LXXIV (1754?).

40. Aanhangzel behoorende tot de zeldzaame Levens-gevallen van J.C. Weyerman ('s-Gravenhage, 1763).

41. Het oog in 't zeil in 50 geestige vertoogen, geschreven gedurende zyne detentie op

de Voorpoorte van den Hove van Holland. Naar deszelfs eigen Handschrift gedrukt

(Leiden, 1780)